Μνήμη της φωτιάς – Τριλογία

H επική τριλογία Μνήμη της φωτιάς είναι ένα μοναδικό λογοτεχνικό έργο που επιδιώκει να ερμηνεύσει εκ νέου την ιστορία της Λατινικής Αμερικής. H τριλογία συνυφαίνει επεισόδια της ιστορίας, μύθους και λογοτεχνικά στοιχεία για να δημιουργήσει ένα πλούσιο μωσαϊκό του παρελθόντος της ηπείρου. Ο Galeano αμφισβητεί τις παραδοσιακές αφηγήσεις, τις οποίες θεωρεί άψυχες και μεροληπτικές, παρουσιάζοντας μια συλλογή από βινιέτες που δίνουν έμφαση στις φωνές των καταπιεσμένων, συμπεριλαμβανομένων των αυτόχθονων πληθυσμών, των γυναικών και των φτωχών.

Η επίσημη ιστορία της Λατινικής Αμερικής συρρικνώνεται σε μια στρατιωτική παρέλαση δικτατόρων με κολλαριστές στολές. Εγώ δεν είμαι ιστορικός. Είμαι ένας συγγραφέας που θέλει να συμβάλει στη διάσωση της λεηλατημένης μνήμης ολόκληρης της Αμερικής, αλλά κυρίως της Λατινικής Αμερικής, γης αγαπημένης και περιφρονημένης. Θα ήθελα να συνομιλήσω μαζί της, να μοιραστώ τα μυστικά της, να μάθω πώς φτιάχτηκε, από ποιες πράξεις αγάπης και βιασμού προέρχεται.
Eduardo Galeano

Η Μνήμη της φωτιάς είναι μια τεράστια σύνθεση, απόλυτα χαρακτηριστική του υβριδικού έργου και του θραυσματικού ύφους του Galeano. Μιλώντας για ένα τέτοιο έργο είναι μάλλον περιττό να προσπαθήσει κανείς να το ταξινομήσει σε κάποιο λογοτεχνικό είδος. Ο ίδιος ο Galeano λέει: «Πιστεύω πως η ανθρώπινη φωνή, όταν είναι αληθινή, βγαίνει μόνη της από το κλουβί. Δηλαδή κάθε ορισμός της λογοτεχνίας είναι επικίνδυνος, αλλά πάνω απ’ όλα είναι επικίνδυνη η τάση να τυποποιούμε τη λογοτεχνία σε συγκεκριμένα είδη. Εγώ έχω αλλεργία σ’ αυτό. Δεν μου αρέσει καθόλου τούτο το πράγμα. Θα μου άρεσε, αντίθετα, αυτό που λέει κάποιος να μην μπορεί να γίνει αντικείμενο ταξινόμησης. […] Η Μνήμη της φωτιάς, για παράδειγμα, τι είναι; Είναι δοκίμιο, αλλά είναι και ένα αφηγηματικό βιβλίο· είναι ένα έργο αφήγησης, επική ποίηση, αλλά είναι και ντοκουμέντο, είναι μαρτυρία, είναι όλα αυτά ταυτόχρονα, έτσι δεν είναι; Θα ήθελα να είναι όλα ταυτόχρονα».
Από τον πρόλογο

ΕΓΡΑΨΕ Ο ΤΥΠΟΣ
Ο Galeano μετέτρεψε την ιστορία σε ποίηση.
Mario Benedetti

Η φωτιά είναι η εικόνα που έρχεται στο μυαλό όταν σκεφτόμαστε τον Galeano και την τριλογία Μνήμη της φωτιάς, η οποία αποτυπώνει τόσο την ένταση –και ναι, τη ζεστασιά– της φαντασίας του όσο και της αγανάκτησής του· η φωτιά της ευφυΐας, της περιέργειας και της εξέγερσης, η φωτιά της αποφασιστικότητας.
Jacobin